Anders
Ik denk dat ik een vervelend snotjoch ben, een jongen die nogal krankjorum omgaat met de stijl van deze website, aangezien ik nu alweer het ideaal van Kofferbaque ga verlaten en alweer een vrij bekend album aan het licht wil brengen. Ik zal jullie eerst vertellen waarom ik zo’n spelbreker ben.
De reden is dat ik deze mooie website graag wil vullen met sentimenten, maar ook gelijk bepaalde albums de aandacht wil geven die ze heel erg verdienen. Ik wil mijn euforie delen met jullie: trouwe Kofferbaque lezers, minder trouwe Kofferbaque lezers en met de rest van de Ridders van de Muziektafel. Om dit met de nodige oprechte overtuiging te doen, moet de emotie wel sterk genoeg zijn. Dus bij deze introduceer ik hier een verhaal over het zeer fijne album van Portishead: Dummy.
Dummy
Het album is een typisch voorbeeld van het verschijnsel dat verschillende elektronische invloeden het verschil kunnen maken in muziek. Hiermee bedoel ik niet zomaar elektronica. Ik bedoel elektronica die beheerst wordt, die bespeeld wordt in een band. Portishead laat elektronica door je kamer heen zweven, zoals stofdeeltjes dat doen. Het laat je horen hoe diep geluid door je hoofd kan klinken.
Het eerste nummer van het album Dummy is naar mijn mening de reden waarom je het album geheel weg wilt luisteren. Het nummer heet Mysterons, en kan u in een paar minuten vertellen wat ik u hier wijs probeer te maken. Het nummer maakt gebruik van een lichte delay, wat vertraging van geluid inhoudt. Het zijn signalen die in de open lucht langzaam wegsterven. Het nummer begint met een paar van die geluiden, en na wat scratchgeluid (de reden waarom sommigen het genre van Portishead, ‘triphop’ noemen) rukt het nummer je van je stoel, slingert je door de lucht als een zweef en gooit je in het water terecht. Een zeer warme en heldere oceaan.
Ultrasoon
Je zwemt door je eigen bubbels, die in je gezicht kietelen als kleine lieve visjes. Eenmaal beneden gekomen merk je dat je geen lucht nodig hebt. Je hoort de diepe zwevende geluiden van Portishead, die door het water klinken als ultrasone signalen van dolfijnen en andere mooie zeewezens. Je verstaat de geluiden prima. De lieve prachtstem van de zangeres Beth Gibbons klinkt fijn in de oren. De bandleden met de elektronica produceren betoverende geluiden. Je tolt langzaam rond in het water, zweverig, vol dromen en bewondering. Het ritme geeft kalmte. Je verbaast je ook over de structuur van de nummers. Er lopen allerlei geluiden door elkaar. Van de standaardstructuur van een lied is geen spaan heel. De geluiden bezorgen je ook nog eens vragen hoe deze muziek in hemelsnaam geproduceerd is.
Het hele album is rijk aan dergelijke nummers. In het warme water dringen de signalen diep tot in je vlees door. Overal in de muziek aanschouw je de schoonheid van alle vlammende klanken, zeer vloeiend bewegend in de rondte. Het album valt vrijwel niet tegen en bij nummers zoals Numb en Roads bereik je weer een hoge piek. Deze piek kan ik niet beschrijven, en ik zou het daar eigenlijk bij moeten laten.
Roads
Het is echter zo dat dit zeer tergend is en om die reden zal ik een poging doen om het te beschrijven. Bij deze pieken gaat het mij om de vertragende geluiden, de warme elektrische klanken, de hoge vlijende stem, de perfecte afstemming, de sier die er vanaf spat, het warme gevoel, de gedachte die met dit alles gepaard gaat dat je in een prachtige zeewereld dwaalt met warm water en kietelende bubbels, met gekleurde vissen en de tonen die lang doorklinken omdat ze niet zomaar tonen zijn, maar tonen zijn die tot je doordringen alsof het ultrasone tonen zijn alsof de geheimzinnigste zeegoden met elkaar communiceren en waardoor je zelfs in de koudste bedden kan gloeien, zoals wanneer je warm wordt na een lange koude douche en jezelf vervolgens afdroogt en bijna in de brand staat zo warm maar oh zo heerlijk en zo is het ook in die zee die juist niet door God vergeten zee waarin je allemaal impulsen krijgt van zoveel vissen en planten en zoveel kleuren je weet niet meer waar je de schoonheid van de schoonheid kan onderscheiden je weet alleen dat je het op je in wilt laten werken en het nog veel vaker wilt zien en zó ervaar je ook Portishead omdat je niet weet waar je moet luisteren omdat alles divers complex en zo prachtig is je wilt het album wel 1000 keer luisteren omdat het teveel indrukken op je maakt al helemaal na het allerlaatste nummer Glory Box wil je het album steeds weer draaien zodat je maar weer begint bij Mysterons waar ook wij begonnen waren, de zee in vielen in onze eigen bubbels en waardoor je in een vicieuze cirkel komt omdat je zoals gezegd door dit nummer het hele album wilt wegluisteren en na deze gigantische zin zijn ook wij de cirkel rond.
Geschreven door Eduard Reus
Dank van Kofferbaque
